Józef Antoni Poniatowski książę herbu Ciołek

(ur. 7V1763 w Wiedniu zm. 19 X 1813 pod Lipskiem)

– polski generał, minister wojny i naczelny wódz

Wojsk Polskich Księstwa Warszawskiego, 

marszałek Francji, członek

 Rady Stanu Księstwa Warszawskiego.

 

 

Poniatowski pochowany został na cmentarzu św. Jana w Lipsku,

gdzie do dzisiaj znajduje się poświęcona mu tablica.

Pierwsza tablica nagrobna została przywieziona do Warszawy

i została umieszczona w Bramie Grodzkiej Zamku Królewskiego.

Zwłoki jego sprowadzono z Lipska do Polski we wrześniu 1814

i złożono w podziemiachBazyliki Świętego Krzyża w Warszawie .

Zgodnie z wolą Senatu Rządzącego Wolnego Miasta Krakowa

 oraz zgodą cara Aleksandra , 22 i 23 lipca 1817 roku

zwłoki księcia zostały uroczyście złożone w katedrze na Wawelu

 (co zapoczątkowało tradycję chowania tam bohaterów i wieszczów)

 na różnych etapach przyczynili się do tego Dąbrowski, Sokolnicki,

Stanisław Mokronowski, a przede wszystkim ks. Adam Czartoryski.

Wkrótce po śmierci Poniatowskiego rozwinął się w Polsce

 swoisty kult postaci księcia, stanowiący polską wersję

legendy napoleońskiej. On sam był zawsze inspiracją dla

bojowników o wolność Polski, a w szczególności

dla powstańców z listopada 1830, z których wielu walczyło

dawniej pod jego komendą. Jego postać była wzorem

dla wielu polskich osobistości wojskowych,

z Józefem Piłsudskim na czele. Księstwo Warszawskie,

które Napoleon ustanowił, a Poniatowski obronił, pozostało

w zmieniających się postaciach („Królestwo Polskie”)

 jako szczątkowa państwowość polska do końca okresu

rozbiorów.

Gdyby upadło w 1809, nie powstałoby Królestwo Polskie i

nie zaistniałaby historyczna szansa dla powstania listopadowego.

W tragicznie szarych czasach upadku niepodległej Polski, postać błyskotliwego arystokraty-wojownika-polityka,

przeżył życie wśród elity Europy, śmiercią gardził,

przykład dać potrafił i z prostym żołnierzem się bratał,

podnosiła na duchu i dodawała ojczyźnie blasku.  

Ponowny rozwój kultu księcia jako polskiego

 bohatera nastąpił w początku XX wieku,

 wraz z odżywającymi tendencjami niepodległościowymi.

Jego wynikiem są m.in. naukowe opracowania jego

 

biografii pióra Szymona Askenazego i Adama Skałkowskiego.